Động cơ tiệm cận mô tô phân khối lớn cho Vespa Sprint 80th 180 không chỉ là điểm nhấn vào đúng năm kỷ niệm 8 thập kỷ Vespa, mà còn mở ra một tương lai mới - nơi những chiếc Vespa khung nhỏ (small frame) thoát ra khỏi đô thị và cũng có thể đưa người lái đi vạn dặm xa xôi đầy nhẹ nhàng, để họ có thể thực sự "La Dolce Vita”.
2026 là một năm đặc biệt với Vespa khi dòng xe này đã tròn 80 tuổi. Ra mắt lần đầu vào năm 1946 với vai trò là một phương tiện di chuyển tiện dụng, giá cả phải chăng và bền bỉ, trong 80 năm qua Vespa đã trở thành một biểu tượng đúng nghĩa, đại diện cho văn hoá Ý và lối sống ngọt ngào "La Dolce Vita". Chiếc xe không chỉ là phương tiện di chuyển dành cho đại chúng, mà còn đại diện cho lối sống cấp tiến, thời trang, sự ngẫu hứng và niềm đam mê khám phá.
Suốt 80 năm qua, đã có tới hơn 20 triệu chiếc Vespa tới tay khách hàng trên toàn thế giới. Và dù không có một thống kê chính thức, nhưng chắc chắn rằng một phần không nhỏ con số này tới từ các dòng Vespa khung nhỏ (Small Frame). Được bắt đầu vào năm 1963 với chiếc xe đầu tiên là Vespa 50, các mẫu Small Frame được thiết kế với mục tiêu hàng đầu là đem tới một chiếc Vespa nhỏ hơn, dễ điều khiển hơn cho phụ nữ và các tay lái trẻ từ 14-16 tuổi chưa có bằng lái.
Mặc dù vậy với định vị là một mẫu xe dễ lái với phụ nữ và các "tay nài" non kinh nghiệm, các dòng Vespa Small Frame luôn có động cơ nhỏ và đơn giản hơn những đàn anh Large Frame - vốn được thiết kế tối ưu hơn khả năng di chuyển đường dài. Khi còn sử dụng động cơ 2 kỳ, những chiếc Vespa Small Frame chưa bao giờ vượt quá dung tích máy 125cc với động cơ 2 kỳ, hoặc 150cc với động cơ 4 kỳ.
Truyền thống đó đã chính thức bị phá vỡ với Vespa Sprint 80th 180.
Động cơ mạnh mẽ ngoài mong đợi:
Nói một chút về kỹ thuật, trước đây ở phiên bản dung tích cao nhất, các mẫu Primavera và Sprint đều được trang bị động cơ iGet xi-lanh đơn 4 kỳ SOHC 3 van 154,8cc. Động cơ này có khả năng sản sinh công suất cực đại 9,2kW (12,3 mã lực) ở tốc độ 7.250 vòng/phút, với mô-men xoắn cực đại 12,7Nm ở tốc độ 5.750 vòng/phút.
Tuy nhiên với Vespa Sprint 80th 180 mới, động cơ đã có công suất tăng gần 20% và mô-men xoắn tăng 8% so với động cơ iGet 150. Sở hữu đường kính piston lớn hơn 3,5mm, dung tích thực nay đã đạt 174,1cc để cho công suất cực đại 11kW (14,7 mã lực) ở 8.250 vòng/phút, với mô-men xoắn cực đại 13,7Nm ở 6.500 vòng/phút.
Để kiểm chứng sức mạnh của động cơ mới, tôi đã quyết định thử thực hiện một chuyến hành trình đúng chất "La Dolce Vita" - tự do, ngẫu hứng. Không giới hạn về thời gian, cung đường, chỉ một ba lô đựng vài bộ quần áo, vật dụng cá nhân và những chiếc máy ảnh để có thể dừng lại "check in" bất kỳ lúc nào. Những mục tiêu duy nhất của cả hành trình chỉ bao gồm có thể tận hưởng được cả đường núi và biển, cũng như thử thách được mọi mặt của chiếc xe.
Với những mục tiêu đó, một lộ trình đã được vạch ra với các điểm đến chính nằm ở Quảng Ninh và Hải Phòng. Rời Hà Nội theo hướng cao tốc CT-01 rồi rẽ ra Quốc lộ 18, chiếc Sprint 80th 180 không đem lại trải nghiệm khác biệt rõ rệt trong phố hay ở dải tốc thấp so với phiên bản 150cc quen thuộc. Điều này có thể đoán được vì vốn các dòng Vespa thường được cân chỉnh nước ga đầu mượt - thay vì cảm giác bốc chồm lên thú vị ban đầu, nhưng nhanh gây mệt mỏi hơn khi di chuyển trong đô thị.
Sự khác biệt chỉ thể hiện rõ bắt đầu từ tốc độ trên cao tốc, hay dải tua máy từ trung tới cao. Di chuyển trên cao tốc CT-01, Sprint 80th 180 đem tới sự tự tin cao cho người lái trong các tình huống vượt ô tô lớn. Xin vượt, chuyển làn và kéo ga, chiếc xe vút lên một cách chắc chắn và gần như tức thì - điều mà các phiên bản Sprint/Primavera phân khối nhỏ hơn sẽ chậm hơn khoảng 1-2 giây trở lên. Và những ai thường xuyên đi đường dài đều hiểu rằng chỉ một khoảnh khắc này có thể quyết định vượt an toàn, hay lại tụt về phía sau - hoặc tệ hơn - đối mặt với các tình huống nguy hiểm khi đang vượt dở dang.
Sau những cú vượt, việc di chuyển ở dải tốc độ từ 40-70km/h với Sprint 80th 180 trong khoảng thời gian dài cũng bớt mệt mỏi hơn nhiều. Dung tích động cơ lớn khiến hiệu năng sinh ra ở dải tua thấp hơn, đồng nghĩa với việc độ ồn và rung bị giảm xuống so với các mẫu xe phân khối nhỏ. Nhân nói về tiếng ồn, nền tảng động cơ iGet khiến Sprint 80th 180 vẫn giữ được độ êm như các phiên bản thấp hơn. Đi chậm, chiếc xe có độ êm gần như xe máy điện.
Tuy nhiên, sức mạnh và hiệu năng của Sprint 80th 180 đã gây bất ngờ khi chinh phục đỉnh Phượng Hoàng. Với đường lên toàn dốc cao và địa hình rất hiểm trở, leo được lên đỉnh Phượng Hoàng là thử thách với đa phần "tay nài" - ngay cả trên những mẫu xe số, mô tô phân khối lớn. Chính vì vậy khi bắt đầu, tôi cũng không đặt nhiều hy vọng vào Sprint 80th 180 - đặc biệt khi chiếc xe sử dụng lốp Maxxis cho đường bằng.
Nhưng chiếc xe đã thực sự có màn thể hiện ngoài mong đợi khi không chỉ leo được tới đỉnh Phượng Hoàng, mà còn làm điều đó một cách tương đối dễ dàng. Động cơ mới lại một lần nữa là yếu tố chính đem tới sự tự tin, khi sức mạnh của nó đủ để tôi có thể leo tới đỉnh với phần lớn thời gian chỉ vặn từ 1/3 tới 1/2 hành trình ga.
Ngoài ra hiệu năng động cơ cũng được duy trì đều suốt chặng đường chinh phục thử thách khó khăn này, không xảy ra tình trạng "hụp ga" hay thậm chí là "chết máy" do độ dốc lớn và không khí loãng. Đặc tính này có được nhờ hệ thống phun nhiên liệu của dòng máy iGet tự nhận biết được áp suất không khí thấp hơn và mật độ không khí ở trên cao để tự điều chỉnh tỷ lệ xăng gió.
Cảm giác lái nhanh nhẹn, ổn định đặc trưng của dòng Sprint được giữ nguyên:
Leo lên được đỉnh Phượng Hoàng là một chuyện, đường leo xuống cũng dễ dàng gây "ngợp" với các tay lái mới bởi độ dốc cao. Tuy nhiên nhờ phanh trước có ABS và heo tới 2 piston, đem tới cảm giác phanh nhạy cùng lực phanh mạnh, tôi cũng có thể đi từ đỉnh núi xuống một cách an toàn. Thậm chí trong suốt quá trình đi từ trên núi xuống, ABS chỉ kích hoạt đúng 2 lần ở các con dốc cao nhất. Kinh nghiệm đổ dốc với mọi loại xe - đặc biệt là các mẫu tay ga ở đây là không nên lạm dụng và "bóp chết" phanh quá nhiều - việc này sẽ làm dầu phanh nhanh sôi hơn và giảm hiệu quả phanh.
Thay vào đó hãy kết hợp phanh cơ khí và phanh động cơ bằng cách "vê ga" nhẹ, để bộ côn ba búa bắt vào nồi sau và góp phần hãm chiếc xe lại. Trong suốt cả quá trình leo và xuống núi, trọng lượng nhẹ hơn Vespa GTS hay các mẫu mô tô phân khối lớn cũng khiến việc cầm lái Sprint 80th 180 ít gây mệt mỏi hơn.
Rời đỉnh Phượng Hoàng, tôi tiếp tục theo hướng Hạ Long rồi đi phà sang Cát Bà để tận hưởng những cú "ôm cua" tại cung đường ven biển trên đảo. Ở đây, hệ thống phanh và phuộc thể hiện sự chắc chắn ở các cú "lật cua" tốc độ cao, nhưng đồng thời vẫn dập tắt và đem lại phản hồi đủ để người cầm lái nhận ra khi đi qua các gờ giảm tốc. Và trong cả quá trình di chuyển liên tục, tôi cũng không cảm thấy mỏi tay và mỏi vai.
Cần nói thêm rằng ngoài Sprint 80th 180, các thành viên khác trong gia đình Vespa khung nhỏ hiện tại cũng đem tới cảm giác vận hành tương tự khi chúng chia sẻ chung nền tảng khung và "dàn chân". Điểm khác biệt duy nhất của Sprint 80th 180 chỉ là độ ồn và rung thấp hơn do máy lớn nêu trên.
Thiết kế biểu tượng nay càng thu hút, nhờ các điểm nhấn kỷ niệm 80 năm sinh nhật Vespa:
Bản thân kiểu dáng của Vespa nói riêng, và mọi phiên bản Sprint nói chung đã trở thành những hình mẫu trong thế giới xe tay ga. Nhưng những điểm nhấn mới được thêm vào phiên bản 80 năm càng làm tăng giá trị thẩm mỹ và sử dụng của chiếc xe.
Đầu tiên, những "Vespisti" (người yêu Vespa) sẽ dễ dàng nhận ra cặp mâm mới. Được lấy cảm hứng từ tăm-bua của những chiếc Vespa 2 kỳ trong quá khứ, bộ mâm mới không chỉ đem tới điểm nhấn phong cách hoài cổ cho dòng Sprint mà còn là sự khẳng định về lịch sử 80 năm của Vespa với dòng chữ "Est.1946" trên mâm.
Ngoài mâm, các logo mang ý nghĩa kỷ niệm 80 năm đặc biệt cũng không thể thiếu trên chiếc xe, với motif thiết kế hình lục giác lấy cảm hứng từ bu-lông, thể hiện sự tự hào về nền tảng cơ khí của Piaggio khi thiết kế chiếc Vespa đầu tiên. Sprint 80th 180 cũng là chiếc Vespa khung nhỏ đầu tiên bán tại Việt Nam có hông trái với các đường xẻ rãnh. Ngoài việc gợi nhớ về vây tản nhiệt trên Vespa cổ, chúng cũng đồng thời tạo sự kết nối lẫn tương phản để phân biệt với các dòng Vespa khung lớn. Từ nay, bạn có thể dễ dàng phân biệt Vespa Small Frame với Large Frame tuỳ thuộc vào vị trí khe gió: khung nhỏ bên trái, khung lớn bên phải hông xe.
Trong khi có thể chỉ những Vespisti mới nhận ra các điểm nhấn nêu trên, màu sơn xanh pastel đặc biệt Verde Pastello của Sprint 80th 180 lại thu hút bất kỳ ai. Đây là gam màu lấy cảm hứng từ chiếc Vespa 98 nguyên bản mang sắc xanh Azzurro Pastello năm 1946, mang lại diện mạo vừa cổ điển vừa thời thượng. Tuy nhiên điểm mấu chốt là sắc màu này phủ lên gần như hoàn toàn chiếc xe - ngay cả các chi tiết như yên hay ốp lườn, ốp cao su và ắc quy cũng có tông màu tương tự nhưng đậm hơn, đem tới vẻ đẹp nguyên khối.
Màu sắc của Sprint 80th 180 đặc biệt gây chú ý, khi nó thu hút ánh nhìn của người đi đường và dễ dàng trở thành chủ đề bắt đầu một câu chuyện với một người xa lạ. Khi dừng đèn đỏ tại một ngã tư ở Hạ Long, tôi đã được một chị gái trên xe sang kéo cửa kính xuống hỏi giá bán và các thông tin về chiếc xe - vì nó trùng màu với chiếc túi Dior mà chị đang mang theo người. Về tới Hà Nội chăm sóc chiếc xe sau một hành trình dài, anh thợ rửa xe cũng dễ dàng nhận ra đây là phiên bản đặc biệt 80 năm chỉ từ màu sơn và bắt đầu nói chuyện về những chiếc Vespa.
Màu sắc đặc biệt cũng khiến Sprint 80th 180 trở thành tâm điểm khi đặt vào bất kỳ khung cảnh nào - từ góc phố Hà Nội, giữa thung lũng trên đỉnh Phượng Hoàng hay cảnh biển ở Hạ Long hoặc Cát Bà. Trong khi "check in" ở Cát Bà, tôi cũng gặp 2 bạn trẻ ngỏ ý muốn chụp ảnh cùng chiếc xe vì ấn tượng với màu sơn. Một ưu điểm khác của màu sơn Verde Pastello đó là trông vẫn như mới dù trải qua gần 600km hành trình, bất chấp việc từng phải lăn bánh qua các con đường đất hay bụi mù. Dù chiếc xe có bám một lớp bụi mỏng sau chuyến đi, nhưng màu sơn đã che giấu điều đó gần như hoàn hảo. Trên thực tế, tôi chỉ rửa xe đúng một lần khi đã trở lại Hà Nội - toàn bộ hình minh hoạ trong bài viết này đều được chụp với những lớp bụi bám trên vỏ.
Cuối cùng, hành trình này sẽ mất thời gian hơn nhiều nếu vắng bóng bảng đồng hồ mới của Vespa Sprint 80th 180. Với tính năng định vị được tích hợp vào bảng đồng hồ, tôi đã có thể tới từng điểm một cách dễ dàng nhờ tính năng định vị qua kết nối điện thoại. Sử dụng ứng dụng Vespa, dữ liệu bản đồ nguồn từ Here Maps sẽ được hiển thị dưới dạng từng điểm rẽ (turn by turn) trên đồng hồ. Ngoài ra người lái cũng có thể gọi số gần nhất, điều khiển nhạc và lưu lại thông tin hành trình với ứng dụng.
Một điểm cộng khác của màn hình này đó là rất dễ nhìn ngay cả dưới nắng. Thông thường, các màn hình LCD âm bản thường khó đọc dưới nắng. Nhưng ở đây, nhờ tấm nền ép thẳng vào kính và khả năng tự chỉnh độ sáng nên nội dung hiển thị vẫn sắc nét và rõ ràng dù ở bất kỳ điều kiện ánh sáng nào.
Cuối hành trình: bất ngờ bởi mức tiêu thụ và khả năng đáp ứng nhiên liệu của Vespa Sprint 80th 180:
Vespa Sprint 80th 180 được ra mắt tại Việt Nam trong bối cảnh toàn quốc chuyển đổi sang sử dụng xăng E10. Tuy nhiên đây không phải là vấn đề đối với chiếc xe. Piaggio cho biết đã dự liệu tiêu chuẩn nhiên liệu này từ trước và đưa ra thông cáo khẳng định xăng E10 không ảnh hưởng. Khuyến nghị sử dụng xăng E10 đã được ghi trong Sách Hướng Dẫn Sử Dụng của mẫu xe, cho thấy nhiên liệu sinh học đã nằm trong tính toán thiết kế, động cơ và thử nghiệm trước khi xuất xưởng.
Với mục tiêu kiểm chứng mức tiêu thụ nhiên liệu thực tế và tính tương thích thực sự của Vespa Sprint 80th 180 với nhiên liệu sinh học, ở bình xăng đầu tiên tôi đã chạy hết hoàn toàn bình xăng xe khoảng 7,5 lít cho tới khi động cơ không nổ được nữa. Kết quả là chiếc xe đã đi được tới 262km ở điều kiện hỗn hợp từ thành phố, đường cao tốc và bao gồm cả chuyến leo đỉnh Phượng Hoàng nêu trên. Con số này tương đương với 34,93km/l hay 2,86l xăng/100km - không chênh nhiều so với mức 2,27l/100km mà Piaggio công bố ở điều kiện thử tối ưu, trong khi chiếc xe phải vượt qua nhiều thử thách khó khăn hơn.
Suốt toàn bộ bình xăng đầu, Vespa Sprint 80th 180 hoạt động hoàn toàn bình thường, không có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào xảy ra với động cơ. Hết xăng giữa hành trình, tôi buộc phải dắt bộ cho tới khi mua được một chai xăng lẻ 1,5l ở một cửa hàng tạp hoá ven đường. Những điểm bán xăng lẻ như thế này thường là lựa chọn bất đắc dĩ của cánh lái xe, vì chất lượng xăng không đảm bảo bằng mua ở trạm xăng lớn. Nhưng với chai xăng này, chiếc xe vẫn đưa được tôi đi thêm tới gần 50km mà không gặp bất kỳ vấn đề nào.
Trở về Hà Nội, đồng hồ của Vespa Sprint 80th 180 chỉ rõ tổng quãng đường tôi đã đi qua lên tới 559,7km, với mức tiêu thụ trung bình được báo là 34,7km/l. Như vậy trên toàn hành trình, chiếc xe chỉ "ăn" trung bình 2,88l/100km - một kết quả rất ấn tượng với động cơ dung tích lên tới 174,1cc.
Điểm mốc mới cho dòng Vespa khung nhỏ vào đúng dịp kỷ niệm 80 năm:
Dù cũng từng sở hữu và trải nghiệm nhiều dòng Vespa khác nhau - trong đó có các phiên bản phân khối nhỏ hơn của Sprint, nhưng Vespa Sprint 80th 180 vẫn đưa tôi đi hết từ bất ngờ này tới bất ngờ khác. Đó là bảng đồng hồ màn hình LCD thông minh, thân thiện với người dùng; động cơ mạnh nhưng tiết kiệm, tính tương thích với xăng E10 và thiết kế kỷ niệm với đầy những điểm nhấn cá tính gợi nhớ về các cột mốc lịch sử dài 80 năm của dòng xe.
Và với động cơ iGet 180 mới, Vespa Sprint 80th 180 không chỉ là mẫu xe mang giá trị sưu tập khi kỷ niệm 80 năm sinh nhật Vespa, mà còn là một cột mốc, mở ra tương lai mới dành cho dòng Vespa khung nhỏ. Kể từ đây, những chiếc Vespa Small Frame sẽ lần đầu tiên có thể dễ dàng vượt ra ngoài ranh giới đô thị, sẵn sàng đưa người dùng tới những cung đường mới xa xôi hơn nhiều. Cùng với thiết kế kinh điển và các đặc tính lái nhẹ nhàng cho đô thị vẫn được kế thừa, mỗi ngày với Vespa Sprint 80th 180 thực sự sẽ đem lại trải nghiệm "La Dolce Vita".
Theo NgheNhinVietNam
Thử xe | 06/08/2026
