Hispano Suiza - hãng xe huyền thoại và cuộc tranh giành quyền sở hữu đương đại

Hiện tại đang có 2 hãng siêu xe đều sử dụng chung tên gọi Hispano Suiza, và cả hai đều cho rằng họ có quyền sử dụng thương hiệu nổi tiếng trong quá khứ này.

Hispano Suiza là một cái tên khá xa lạ đối với nhiều người và hiếm khi xuất hiện, nhưng lại cực kỳ nổi tiếng và có tầm ảnh hưởng mạnh với những người yêu xe hơi vốn ham học hỏi, đặc biệt qua những tuyệt tác thời kỷ nguyên ban đầu trong ngành công nghiệp. Được thành lập vào năm 1904 tại Barcelona, công ty này có tên gọi đầy đủ là ‘La Hispano Suiza Fábrica de Automóviles’. Giống như một số thương hiệu xe hơi khác ra đời trong giai đoạn đó, Hispano Suiza cũng hoạt động trong cả lĩnh vực sản xuất động cơ máy bay.

Hispano Suiza - hãng xe huyền thoại và cuộc tranh giành quyền sở hữu đương đại ảnh 1
 H6C Dubonnet Xenia 1938 - một trong những mẫu xe Hispano Suiza cổ tuyệt mỹ
 Trong đó, mảng hàng không do người Pháp làm chủ. Đến năm 1946, mảng xe hơi của hãng này đã được bán lại cho ENASA, một công ty sản xuất xe hơi cũng đến từ xứ sở bò tót. 22 năm sau đó, tới lượt nhánh còn lại bị công ty kỹ thuật hàng không SNECMA (nay thuộc tập đoàn Safran) của Pháp thâu tóm. 
Hispano Suiza - hãng xe huyền thoại và cuộc tranh giành quyền sở hữu đương đại ảnh 2
 Logo Hispano Suiza dưới thời Safran.
 Trong quá khứ, Hispano Suiza được nhớ tới nhiều nhất thông qua những chiếc xe hạng sang từng được coi là đối thủ của những siêu phẩm mang thương hiệu Bugatti hay Maybach. Có thể nói là hãng này đã có một lịch sử rất huy hoàng, dù là ở lĩnh vực xe hơi hay động cơ máy bay. Tuy nhiên, sau khi ‘đường ai nấy đi’ vào thập niên 50, 60 của thế kỷ trước, Hispano Suiza chẳng khác gì một đống tro tàn. Nếu xét trên bản đồ ngành công nghiệp xe hơi thế giới, thương hiệu này đã thực sự biến mất trong nhiều thập kỷ. 
Hispano Suiza - hãng xe huyền thoại và cuộc tranh giành quyền sở hữu đương đại ảnh 3
 Hispano Suiza 2010 concept.
 Và trong những năm gần đây, đã có một số nỗ lực được thực hiện nhằm hồi sinh huyền thoại một thời. Cụ thể, vào năm 2010, một công ty đến từ Thụy Sỹ có tên Hispano Suiza Automobilmanufaktur AG đã trình làng một bản concept lấy tên thương hiệu này tại triển lãm Geneva Motor Show. Đó là một mẫu xe thể thao được phát triển từ nền tảng của siêu xe Audi R8 V10. Được biết, phiên bản sản xuất của model này mang tên Maguari HS1 GTC đang xuất hiện tại sân khấu của sự kiện Geneva 2019. Thông tin ban đầu cho biết HS1 GTC mạnh 1085 mã lực, có thể tăng tốc từ 0-100km/h trong vòng 2,8 giây trước khi đạt vận tốc tối đa 380km/h.
Hispano Suiza - hãng xe huyền thoại và cuộc tranh giành quyền sở hữu đương đại ảnh 4
 Ở một diễn biến khác, một công ty cùng lấy tên Hispano Suiza nhưng có trụ sở tại Tây Ban Nha cũng đang giới thiệu một mẫu hypercar chạy điện tại triển lãm Geneva Motor Show 2019. Theo thông tin ban đầu, chiếc xe có tên là Hispano Suiza Carmen, cũng sở hữu công suất hơn 1000 mã lực. Model này được lấy cảm hứng thiết kế từ chiếc H6C Dubonnet Xenia 1938. 
Hispano Suiza - hãng xe huyền thoại và cuộc tranh giành quyền sở hữu đương đại ảnh 5
 Mọi sự thú vị bắt đầu từ đây bởi cả hai đều công khai sử dụng thương hiệu Hispano Suiza. Và để làm sáng tỏ vấn đề, trang tin xe hơi nổi tiếng thế giới Autocar đã phải cất công liên hệ tới hai hãng xe nói trên cũng như các văn phòng đăng ký nhãn hiệu và một số công ty tư vấn luật sở hữu trí tuệ.
Hispano Suiza - hãng xe huyền thoại và cuộc tranh giành quyền sở hữu đương đại ảnh 6
 Hispano Suiza Maguari HS1 GTC.
 Người đứng đầu của công ty ở Thụy Sỹ là Erwin Leo Himmel, cựu thiết kế trưởng của Volkswagen và Audi trong giai đoạn 1990-1999. Một số tác phẩm nổi bật nhất của Himmel bao gồm Audi 100, VW Touareg bản gốc, Audi Quattro Spyder concept hay Subaru Tribeca. Không rõ ông bắt đầu có hứng thú với thương hiệu của riêng mình từ khi nào nhưng việc lựa chọn một cái tên đình đám đã tạo nên ít nhiều hiệu ứng. 
Hispano Suiza - hãng xe huyền thoại và cuộc tranh giành quyền sở hữu đương đại ảnh 7
Logo của La Hispano-Suiza Fábrica de Automóviles S.a. 
 Himmel đã tự nhận mình là fan bự của kỹ sư Mark Birgkit – một trong những người đồng sáng lập thương hiệu Hispano Suiza nguyên thủy (cùng với Damián Mateu và José Maria Castro). Ông cũng chia sẻ mục tiêu hàng đầu của Hispano Suiza Automobilmanufaktur AG là hồi sinh biểu tượng ngày nào. Theo bộ phận truyền thông của vị này, Himmel đã có quyền sử dụng thương hiệu Hispano Suiza tại châu Âu kể từ năm 2010 và tại một số quốc gia khác trên thế giới.  
Hispano Suiza - hãng xe huyền thoại và cuộc tranh giành quyền sở hữu đương đại ảnh 8
 Hispano Suiza Carmen.
Thực chất, công ty của Himmel được thành lập vào ngày 3/9/2010 – theo công báo thương mại Thụy Sỹ (SOGC). Trong khi đó, mẫu xe ý tưởng của ông xuất hiện tại Geneva 2010 (tháng 3) dưới danh nghĩa của một công ty có tên Delmar 04 S.a. Ở thời điểm đó, thương hiệu xe hơi Thụy Sỹ chưa sẵn sàng để tham gia một sự kiện tầm cỡ như Geneva Motor Show vốn cần đặt chỗ từ sớm. Và Delmar 04 là một chỗ quen biết của Himmel. Nhưng sau lần đó, công ty này không còn dính dáng gì đến dự án đầy tham vọng của ông. 
Hispano Suiza - hãng xe huyền thoại và cuộc tranh giành quyền sở hữu đương đại ảnh 9
 Vài tháng sau đó, Delmar 04 đã bị khởi kiện bởi La Hispano Suiza Fábrica de Automóviles S.a (Hispano Suiza Cars SL), một công ty thuộc tập đoàn Grup Peralada. Được biết, đây là tập đoàn hoạt động trong lĩnh vực casino, nhà nghỉ, khách sạn, sản xuất nhựa và rượu. Người từng điều hành Grup Peralada là Artur Suequé, chồng của Carmen Mateu. Bà này lại là cháu gái của Damián Mateu. Và bản concept Carmen đang được giới thiệu chính là tác phẩm của bên nguyên đơn trong vụ kiện đó. 
Hispano Suiza - hãng xe huyền thoại và cuộc tranh giành quyền sở hữu đương đại ảnh 10
 Ngoài ra, La Hispano Suiza Fábrica de Automóviles còn đưa ra một thông cáo chỉ ít ngày sau khi chiếc xe của Himmel ra mắt vào năm 2010. Theo đó, cả họ cũng như Safran SA đều không công nhận quyền sở hữu thương hiệu Hispano Suiza của Delmar 04. Chưa hết, công ty khởi kiện còn hứa hẹn sẽ có thêm các hành động pháp lý để chống lại những bên vi phạm quyền sở hữu của họ đối với Hispano Suiza. 
Hispano Suiza - hãng xe huyền thoại và cuộc tranh giành quyền sở hữu đương đại ảnh 11
 Trong đơn kiện gửi lên tòa án Barcelona, La Hispano Suiza Fábrica de Automóviles đã yêu cầu được công nhận là bên sở hữu hợp pháp của thương hiệu xe hơi hơn 100 năm tuổi. Đồng thời, công ty này cũng yêu cầu tòa cấm Delmar 04 sử dụng thương hiệu Hispano Suiza và bồi thường cho mình vì những tổn thất về tinh thần, lợi nhuận và chi phí kiện tụng. 
Hispano Suiza - hãng xe huyền thoại và cuộc tranh giành quyền sở hữu đương đại ảnh 12
Logo mới của La Hispano Suiza Fábrica de Automóviles.
 Trở trêu thay, tòa lại đưa ra phán quyết phủ nhận mọi yêu cầu từ bên nguyên đơn. Lý do được đưa ra là bởi tòa nhận thấy Delmar 04 đã không cố tình liên kết chiếc xe của mình với những sản phẩm chính hiệu của Hispano Suiza trong quá khứ. Tất nhiên, La Hispano Suiza Fábrica de Automóviles không hài lòng và đã kháng cáo rồi tiếp tục đệ đơn lên hẳn tòa án tối cao Tây Ban Nha. 

Hispano Suiza - hãng xe huyền thoại và cuộc tranh giành quyền sở hữu đương đại ảnh 13
 Sau nhiều lần cố gắng bất thành, công ty này cuối cùng cũng cho thấy dấu hiệu buông xuôi. Himmel cho hay ông đã có cuộc nói chuyện với Miguel Suqué Mateu, con trai của ông bà Artur-Carmen. Theo đó, người này đã thừa nhận rằng mình không hề quan tâm tới xe hơi và những người tại Grup Peralada mới là chủ mưu đứng đằng sau. Khá hài hước là cho đến bây giờ La Hispano Suiza Fábrica de Automóviles vẫn tự xưng là bên sở hữu hợp pháp của thương hiệu xe hơi cùng tên. 
Hispano Suiza - hãng xe huyền thoại và cuộc tranh giành quyền sở hữu đương đại ảnh 14
 Trong vụ tranh chấp giữa La Hispano Suiza Fábrica de Automóviles với Hispano Suiza Automobilmanufaktur AG và Delmar 04, vai trò của Safran là không thực sự rõ ràng. Nhưng chắc chắn rằng sự tham gia của tập đoàn này đã khiến cho mọi chuyện càng trở nên rắc rối. Autocar cho biết, ngoài những bên vừa nêu còn có hai cá nhân nữa cũng đang nhăm nhe chiếm quyền sở hữu đối với thương hiệu Hispano Suiza. Dù vậy, yêu cầu của hai người này vẫn đang trong quá trình xem xét và chờ phán quyết. 
Hispano Suiza - hãng xe huyền thoại và cuộc tranh giành quyền sở hữu đương đại ảnh 15
 Có thể nói là sau nhiều chục năm im hơi lặng tiếng trong ngành công nghiệp xe hơi, Hispano Suiza vẫn là thương hiệu có giá trị và khiến nhiều cá nhân, tổ chức phải thèm khát. Tất nhiên, để xác định xem ai mới là chủ thực sự của thương hiệu này thì phải cần thêm thời gian. Bởi các tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ không phải câu chuyện ‘một sớm một chiều’ là có thể giải quyết được, đặc biệt là với những thương hiệu đa lĩnh vực, bị phân tán và sang tên đổi chủ nhiều lần như Hispano Suiza.

Lương Trung
(Theo Nghe nhìn Việt Nam)
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
Nhập mã bảo mật (*)     Refresh
Tin khác