Những chiếc xe Liên Xô hiếm hoi trên đất Mỹ

Thật khó để nhìn thấy một chiếc xe thời Liên Xô như Lada hay Volga ngay trên đất nước cường quốc về sản xuất ôtô như Mỹ, nhưng đó là vì bạn chưa cố gắng tìm kiếm.

Những chiếc xe Liên Xô hiếm hoi trên đất Mỹ ảnh 1
chiếc xe ZiL 1985 thuộc dòng xe mang mã hiệu 41045 rất hiếm hoi tồn tại trên đất Mỹ

Tại bãi đỗ xe của quán café Starbucks ở Edgewater, New Jersey của Hoa Kỳ, một chiếc xe sedan to lớn chạy vòng vòng rồi dừng lại. Chiếc xe đen sẫm như áo giáp của nhân vật Darth Vader trong phim Star Wars. Bầu trời xám xịt, gió giật từng cơn và tuyết bay lất phất, cùng với chiếc xe rất hợp để gợi nhớ không khí băng giá của thời Chiến tranh Lạnh. Đây là chiếc xe ZiL 1985 thuộc dòng xe mang mã hiệu 41045 rất hiếm hoi tồn tại trên đất Mỹ.

ZiL: Xe dành riêng cho lãnh đạo tối cao

Được đặt tên theo kỹ sư ô tô đầu ngành Ivan Likhachev của Liên Xô, Zavod Iniemi Likhachev (viết tắt là ZIL) là nhà máy chuyên chế tạo xe tải, xe buýt và cho đến tận 2002 vẫn xuất xưởng các xe hòm cỡ lớn, bề thế vốn dành riêng cho giới quan chức cao cấp nhất Liên Xô.

Những chiếc xe Liên Xô hiếm hoi trên đất Mỹ ảnh 2

Xe ZiL vốn chỉ dành phục vụ nguyên thủ quốc gia hoặc vị tướng cao cấp nhất với dàn nội thất sang trọng

Vinnie Baksht, vốn từ Moscow di cư sang Mỹ hồi 1989, chủ chiếc ZiL ở bãi xe này nói rằng hầu hết các xe ZiL đều bị phá dỡ rồi tiêu hủy dưới sự giám sát của cơ quan an ninh Liên Xô (KGB) khi không còn phục vụ các quan chức nữa.

Chiếc xe của Baksht là đời 1985, được sản xuất trong thời cải tổ ở Liên Xô, và là chiếc cuối cùng trong tổng số 65 chiếc cùng loại. Loạt xe này được biết đến với mã hiệu 41045. Đây cũng là một trong số hiếm hoi vài chiếc được đưa sang các nước phương Tây.

Những chiếc xe Liên Xô hiếm hoi trên đất Mỹ ảnh 3
Buồng lái của xe được ốp gỗ, bọc da

Baksht cho biết chiếc xe của ông được đem vào Mỹ trước khi Liên Xô sụp đổ năm 1991, là xe dự phòng phục vụ đoàn xe hộ tống Tổng bí thư Liên Xô Mikhail Gorbachev trong hội nghị thượng đỉnh với Tổng thống Mỹ Ronald Reagan hồi 1987.

"Mọi người sẽ cảm thấy ‘ngợp’ khi nhìn thấy một chiếc xe ZiL," Baksht nói.

Trông như một khối đá di động, chiếc xe dài 6,3 mét, có các cánh cửa bọc thép, nặng bốn tấn, nhưng động cơ xăng 7.7 V8, mạnh 315 mã lực khiến nó lướt đi một cách nhẹ nhàng kể cả những lúc phố đông.

Baksht nói các hệ thống đánh lửa, phanh và nhiên liệu đều là hệ thống kép, đảm bảo chiếc xe chạy an toàn, phục vụ các công tác đặc biệt của mình.

Chiếc xe được trình làng trong lễ hội xe cổ Greenwich Concours d'Elegance diễn ra hồi mùa xuân vừa rồi tại Connecticut. Ở lễ hội nổi tiếng này, một số xe từ thời Liên Xô đã được trưng bày, đem lại niềm tự hào cho Baksht và cộng đồng các nhà sưu tập ở Mỹ, châu Âu và Nga, những người kết nối với nhau thông qua các blog và các diễn đàn.

Volga: Xe của quan chức cao cấp

Dmitri Shvetsov, hiện sống ở quận Brooklyn của thành phố New York, đã mang đến Greenwich hai chiếc Volga GAZ-21. Cách đây 25 năm, viên kỹ sư ô tô 45 tuổi này đã rời bỏ Chernogolovka, một trung tâm khoa học cách Moscow chừng 45km để đến nước Mỹ.

Năm 2010, ông tìm mua một chiếc xe cổ trên Internet, và ban đầu không hề định kiếm xe Liên Xô. Nhưng rồi vô tình nhìn thấy một chiếc Volga ’62 màu đen được rao bán ở miền nam California. Dmitri tìm hiểu và biết được chủ xe là một gương mặt nổi tiếng trên truyền hình và cũng là một tay sưu tầm xe có hạng có tên Jay Leno.

Những chiếc xe Liên Xô hiếm hoi trên đất Mỹ ảnh 4

Dmitri Shvetsov nhập chiếc xe Gaz21 Volga đời 1957 đã được phục chế này vào Mỹ sau khi chiếc xe đời 1962 của ông bị hỏng trong một trận lụt

“Thế là từ đó tôi bắt đầu đam mê dòng xe Nga tại Mỹ!" Dmitri nói. Khi trận lụt của siêu bão Sandy nhấn chìm chiếc Volga của mình hồi tháng 10 năm 2012, ông lập tức nhập từ Nga một chiếc đời 1957 đã qua phục chế toàn diện, tức năm đầu tiên dòng xe này xuất xưởng để thay thế.

GAZ-21 là một mẫu xe khác của Volga, trông từa tựa như những chiếc xe Sedan ở Mỹ thời đầu thập niên 1950. Nó được sản xuất với một vài thay đổi cho tới năm 1969 và thường chỉ dành cho giới chức sắc trong bộ máy nhà nước Liên Xô. Xe có động cơ 2.4 bốn xy lanh, mạnh 70 mã lực và hộp số sàn ba cấp.
Những người tới xem đều thắc mắc là cảm giác sẽ ra sao khi ngồi lái chiếc xe này. "Tôi bảo họ, ‘À, thì giống lái một chiếc xe Nga 60 năm tuổi,’" ông vừa nói vừa cười.

Lada: Sản phẩm bình dân

Tại lễ hội Greenwich năm ngoái, Roman Grudinin 19 tuổi đã thắng giải hạng mục xe dân dụng với chiếc xe Lada VAZ của Liên Xô. Đây là chiếc xe mà anh chàng sống tại New City, New York đã mua khi mới 17 tuổi. Chiếc xe đời 1982 đã được phục chế tại Ukraine trước khi đến Mỹ.

Những chiếc xe Liên Xô hiếm hoi trên đất Mỹ ảnh 5
Roman Grudinin bên chiếc xe Lada của mình trên đất Mỹ

Ở Mỹ, chiếc xe này dễ gây nhầm lẫn với chiếc Fiat 124 vì nó dựa trên nguyên mẫu này. Thực ra, Fiat chỉ xây dựng nhà xưởng và lắp đặt trang thiết bị cho nhà máy sản xuất Lada (ở Liên Xô), còn bản thân chiếc xe đã trải qua nhiều biến thể trong suốt thời gian từ 1972 đến 2012.

Grudinin giải thích rằng VAZ đã có hàng trăm thay đổi dựa trên thiết kế cơ bản của chiếc Fiat 1966, bao gồm cả việc thay đổi động cơ, để phù hợp với điều kiện thời tiết và đường xá khắc nghiệt ở Liên xô. "Thật ra, cái duy nhất giống nhau là phần thân vỏ." Grudinin nói. “Còn lại thì phụ tùng Ý không thể lắp vào xe này được."

Những chiếc xe Liên Xô hiếm hoi trên đất Mỹ ảnh 6
Grudinin mua lại chiếc xe này khi mới 17 tuổi và phục chế nó ngay tại quê nhà ở Ukraine trước khi sang Mỹ sinh sống

Lada là nhãn hiệu dùng cho các xe xuất khẩu, còn ở Nga, nó được mang nhãn Zhiguli, lấy tên theo một dãy núi ở gần nhà máy.

Với hơn 20 triệu chiếc được bán ra, Lada là chiếc xe được sản xuất nhiều thứ hai trên thế giới, chỉ sau xe Beetle của Volkswagen. Hơn một nửa sản lượng được xuất khẩu ra khỏi Liên Xô.

Khách hàng châu Âu và Canada từng bị thu hút vì giá quá rẻ, nhưng rồi thất vọng tràn trề vì chất lượng tồi tệ. Tuy vậy, Lada lại chiếm lĩnh thị trường quê nhà do người dùng có thể dễ dàng tự sửa chữa.

Những chiếc xe Liên Xô hiếm hoi trên đất Mỹ ảnh 7
Tuy Lada là thương hiệu xe bình dân nhưng mẫu xe Lada 2103 của Grudinin là một phiên bản cao cấp có nội thất bọc dada. Khá đắt so với thu nhập người dân Liên Xô thời bấy giờ

Chiếc xe Lada 2103 của Grudinin là một phiên bản "cao cấp" có bốn đèn pha trên lưới tản nhiệt và được trang trí nội thất sang hơn. Với mức giá 8.600 rúp vào thời điểm ra mắt, đời xe này nằm ngoài tầm với của hầu hết người dân, vốn chỉ đạt mức lương trung bình hàng tháng có 100 rúp. Chàng trai trẻ cho biết người chủ đầu tiên của chiếc xe chỉ phải trả có một rúp, do trúng thưởng trong một kỳ xổ số của nhà nước.

 

Minh Châu (theo BBC)
(Theo Nghe nhìn Việt Nam)
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
Nhập mã bảo mật (*)     Refresh
Tin khác