Ảnh hưởng của “xe vua” Cadillac tới công nghiệp ôtô thế giới

 

Cadillac mới đây kỷ niệm sinh nhật lần thứ 114 của mình. Đây là một trong những mác xe lâu đời nhất thế giới, từng được ví như nhà sản xuất “xe vua” dành cho giới quyền quý. 

Ảnh hưởng của “xe vua” Cadillac tới công nghiệp ôtô thế giới ảnh 1
Từng được ví như "xe vua", những phát minh ấn tượng Cadillac đã đóng góp đáng kể cho sự phát triển của ngành công nghiệp xe hơi đương đại. Đó là hệ thống điện tập trung, kính chắn gió, hộp số sàn, hay thậm chí là vít rãnh chữ thập. 

Đề điện thay ma-nhi-ven

Ngày nay, để nổ máy ôtô, bạn chỉ cần ngồi vào ghế, vặn khóa điện hay đúng hơn là bấm nút khởi động. Tuy nhiên hơn 100 năm trước, việc khởi động động cơ đòi hỏi phải có nhiều kỹ năng đáng kể. Lái xe sử dụng tay quay (ma-nhi-ven) để quay trục khủy tới tần số kích cho động cơ nổ. Công đoạn này không những tốn sức lực, mà còn có thể gây tổn thương ngón và cánh tay.

Ảnh hưởng của “xe vua” Cadillac tới công nghiệp ôtô thế giới ảnh 2
 "Quay tay" - phương pháp kích nổ động cơ thời kỳ đầu

Lịch sử kể rằng Henry Leland, cha đẻ Cadillac (công ty mà ông đã đặt theo tên người sáng lập thành phố Detroit), đã gặp phải một bi kịch - người bạn tốt của ông tử nạn sau khi bị ma-nhi-ven đập vào đầu. Đau buồn trước sự mất mát này, Leland tìm đến Charles Kettering, người phát minh ra cụm đề điện, và không ngần ngại đặt mua thiết bị dù nó chưa được công nhận cũng như không phải là một thiết bị công nghiệp (cũng như hệ thống điện tập trung) cho mẫu xe Cadillac model 30. Cần lưu ý rằng chính chiếc "Tin Lizzie» (Ford model T) danh tiếng phải 8 năm sau mới sử dụng thiết bị hữu ích này của Kettering.

Cải thiện chất lượng

Một trong những thành tựu quan trọng nhất của Leland là ứng dụng nguyên tắc tổng kiểm tra chất lượng cho Cadillac. Thời đó, mỗi chiếc xe lắp ráp đều không giống nhau do các chi tiết thường được gia công, hoàn thiện ngay tại chỗ. Và Leland đã nâng công đoạn lắp ráp lên một cấp độ chất lượng mới.

Ảnh hưởng của “xe vua” Cadillac tới công nghiệp ôtô thế giới ảnh 3
 Mỗi chiếc Cadillac mui trần vào thập niên 50, 60 của thế kỷ trước thường được coi là đẳng cấp của dân chơi
Năm 1908 ông đưa 2 chiếc Cadillac của mình tới một cuộc thi hoán đổi (cuộc thi này từng diễn ra ở Anh đầu thế kỷ trước). Đầu tiên họ tháo rời từng chi tiết xe, sau đó đổi đồ và lắp lại thành 2 chiếc như trước. Cadillac sau đó đã được trao giải do có đóng góp quan trọng nhất cho sự phát triển của ngành công nghiệp ôtô, và tên của công ty trở sự khẳng định chất lượng, không như Ford, hãng xe vốn chú trọng nhiều hơn tới số lượng.

Vít rãnh chữ thập

Ảnh hưởng của “xe vua” Cadillac tới công nghiệp ôtô thế giới ảnh 4

Mặc dù không đi theo cách của Ford, nhưng đừng nghĩ rằng Leland không nghĩ về việc tăng số lượng xe lắp ráp. Năm 1934, Henry F. Phillips vừa phát minh ra loại vít rãnh chữ thập đơn giản và dễ sử dụng. Phillips đã thuyết phục được người đứng đầu Cadillac sử dụng loại vít Phillips cùng tuốc nơ vít Phillips, nhờ đó rút ngắn thời gian lắp ráp. Hệ quả là lợi nhuận tăng lên.

Tất nhiên, 5 năm sau, phần lớn các nhà sản xuất xe hơi cũng chuyển sang sử dụng loại vít thời trang, tiện dụng này.

Hộp số

Ảnh hưởng của “xe vua” Cadillac tới công nghiệp ôtô thế giới ảnh 5

Điều khiển chiếc ôtô thời sơ khai của ngành công nghiệp này không hề đơn giản. Ví dụ, việc chuyển số đòi hỏi kỹ năng và bắp tay khỏe. Với Ford model T, để đổi số trong “hộp số” hành tinh người điều khiển cần sử dụng một cần số, hai bàn đạp và tay đòn đặc biệt cùng thuật toán dịch chuyển phức tạp.

Cadillac đã quyết định đơn giản hóa chức năng này và phát triển một hệ thống “cơ học” đồng bộ, với các bánh răng kết nối với nhau. Kiểu cần số của Ford nhỏ gọn hơn song giá thành cao và sử dụng khó khăn trong khi cơ chế số của Cadillac được sử dụng tới tận ngày nay.

Điều hòa không khí

Ảnh hưởng của “xe vua” Cadillac tới công nghiệp ôtô thế giới ảnh 6

Thật tiện lợi khi thời tiết nóng ta nâng cửa kính lên và bật điều hòa – ôtô không điều hòa vào mùa hè là điều khó có thể chấp nhận. Hệ thống điều hòa đã hiện diện trong phần lớn ôtô đương đại. Người tiêu dùng ngày nay được hưởng “phát minh” này là nhờ Cadillac!. Chiếc xe đầu tiên được lắp điều hòa nhiệt độ là Packard. Tuy nhiên nó nằm trong danh sách các tùy chọn và có giá thành bằng 1/3 giá chiếc ôtô mới thời kỳ đó, song cũng chỉ được dành cho một số lượng nhỏ xe sản xuất theo đơn đặt hàng. Để bật điều hòa, người chủ cần dừng xe, mở nắp capô để kéo curoa máy bơm. Việc tắt điều hòa được thực hiện theo trình tự ngược lại mà không sử dụng các thiết bị tự động.

Trong khi đó, Cadillac đã sử dụng thiết bị điều hòa của công ty С&C Kelvinator một cách thông minh, không chỉ đơn thuần lắp vào ôtô mà còn đơn giản hóa để sử dụng nó thuận tiện hơn. Thiết bị giúp chủ sử dụng không còn phải tốn công mở nắp capô mà chỉ cần nhấn nút bật trong cabin.

Ngẫu nhiên, thiết bị điều khiển hệ thống thông gió đầu tiên cũng được sử dụng trên Cadillac. Chiếc điều hòa đơn giản đã được các kỹ sư bổ sung thêm 2 cảm biến, dây dẫn, van điều tiết, và hệ thống tự động để duy trì nhiệt độ được chọn.

Mui và kính chắn gió

Ảnh hưởng của “xe vua” Cadillac tới công nghiệp ôtô thế giới ảnh 7

Ngày nay bạn có thể cười nhạo những “sáng chế” này vì nghĩ nó là đương nhiên. Tuy nhiên vào đầu thế kỷ XX, xe ôtô hầu như không có mui và kính chắn gió. Sau đó một thời gian, xe được lắp mui nhưng làm bằng gỗ (không đáng tin cậy, mong manh và cần chăm chút liên tục). Cadillac năm 1910 đã xuất xưởng chiếc ôtô kín đầu tiên với mui kim loại sử dụng làm taxi.

Với kính chắn gió, trong một thời gian dài nó trông giống như cửa kính một căn hộ, phẳng và sử dụng kính thông thường. Sau này nhường chỗ cho kính chắn gió 3 lớp. Với thiết kế kiếu cánh của Cadillac, kính phẳng không vừa mắt các kỹ sư thiết kế, song công nghệ không hoàn thiện thời đó chưa cho phép sản xuất kính chắn gió cong.

Dù vậy, Cadillac đã đi đầu trong việc sử dụng kính chắn gió cỡ lớn, trình làng chiếc xe lắp kính chắn gió toàn cảnh (không sử dụng nẹp giữa). Sau đó các hãng Buick, Chevrolet, Dodge lần lượt học theo. Tuy nhiên, kính chắn gió cong không phải không có nhược điểm: bóp méo thị trường quan sát và gạt nước khó làm sạch kính hơn. Tuy nhiên quan điểm thiết kế vẫn thắng thế.

Động cơ V8 cổ điển Mỹ

Ảnh hưởng của “xe vua” Cadillac tới công nghiệp ôtô thế giới ảnh 8

Đương nhiên, khi nói tới "động cơ V8", tất cả sẽ đề cập tới xe Mỹ. Chúng ta đã quen với thực tế động cơ V8 là động cơ Mỹ, và một lần nữa phải cảm ơn Cadillac. Họ chính là nhà sản xuất đầu tiên trong số các nhà sản xuất xe hơi hàng loạt Mỹ sử dụng động cơ V8 - L-Head ra đời năm 1914. Khi đó, các kỹ sử Cadillac đã hoàn thiện thiết kế, tạo ra một động cơ mạnh và êm với các chỉ số động lực tuyệt vời thời đó (động cơ V8 của Cadillac đạt công suất 70 mã lực và giúp chiếc Cadillac Type 51 đạt tốc độ hơn 65 dặm/giờ).

Đến giữa thế kỷ XX, cái tên Cadillac đã trở thành chuẩn mực về chế tạo động cơ V. Hơn nữa, trong thập niên 1950 công ty còn giới thiệu động cơ V8 van bố trí bên trên (overhead), vốn sau này trở thành động cơ cổ điển Mỹ.

Tâm Khanh
(Theo Nghe nhìn Việt Nam)
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
Nhập mã bảo mật (*)     Refresh
Tin khác