Hành trình Humvee trở thành xe chủ lực của lục quân Mỹ (P.2)

Sức sống trong một thời gian dài trải suốt 3 thế hệ của Humvee với hàng chục biến thể đã biến mẫu xe này trở thành phương tiện chủ lực đa nhiệm trong lục quân nhiều nước.
 
 

>>> (P.1) Humvee - Người mở đường 

(P.2) Những biến thể trên chiến trường

Trong kỷ nguyên của mình, Humvee được xem là thành quả cao nhất của ngành công nghiệp quân sự Mỹ. Theo thời gian, Humvee đã có “đại gia đình” các biến thể khác nhau, nhằm thực hiện một loạt nhiệm vụ quân sự. Ưu điểm của dòng xe này là có thể vận chuyển bằng máy bay vận tải hay trực thăng. Hầu hết những xe có mui được điều chỉnh để gắn súng máy các cỡ, pháo cao xạ 25mm, súng phóng lựu 40mm và thậm chí cả các hệ thống tên lửa. Riêng xe chở quân vũ trang M966 và M1025 không tời sử dụng khung 4 cửa có mui gia cường để bố trí vũ khí trên nóc.

Xe vận chuyển bộ binh M966 HMMWV lắp tên lửa chống tăng TOW

Xe có mui tháp gắn súng máy hạng nặng M1025

Các phiên bản M1026 và M1036 bổ sung thêm tời tang trống ở phía trước. Tương đương với chúng, các bản M1043/M1045 và M1044/M1046 trang bị thêm các tấm bọc thép nhẹ và các chi tiết quan trọng “sống còn” khác cho chiếc xe.

Bản đa dụng HMMWV M1026 với tời và cửa nóc

Xe chở quân hạng nặng không tháp pháo HMMWV M1044 bọc giáp nhẹ

Các phiên bản M1037 và M1042 được chế tạo để vận tải, với container mini dành riêng cho khung gầm đặc biệt thấp của xe. Vào đầu thập niên 1990, để chở container lớn hơn hoặc thùng xe tải di động đặc biệt người ta sử dụng chiếc xe mạnh mẽ hơn M998A1 với các chi tiết lấy từ chiếc xe thử nghiệm M1097A1. Xe cứu thương M1035 là bản không mui phủ bạt bên trên để vận chuyển thương binh có thể ngồi hoặc 2 thương binh nằm cáng.

Xe cứu thương phủ bạt M1035

Hai phiên bản khác M966 và M997 có khung kim loại kín với trọng tải khác nhau để vận chuyển và chăm sóc y tế khẩn cấp. Chúng có thể chở tương ứng 2 hoặc 4 thương binh nằm cáng. Bản M997 còn lắp các thiết bị đặc biệt để sử dụng làm điểm chỉ huy tác chiến di động.

 

Hành trình Humvee trở thành xe chủ lực của lục quân Mỹ (P.2) ảnh 6

 Xe cứu thương quân sự M997 với thùng gắn điều hòa nhiệt độ

Chiếc pick-up đặc biệt M1059 được trang bị các thiết bị để tạo ra khói ngụy trang. AMG cũng chế tạo một lượng nhỏ bản kéo pháo hạng nhẹ M1069 để kéo pháo và hệ thống dẫn đường cho pháo. Cuối những năm 1980, công ty này giới thiệu nguyên mẫu xe tải cứu hộ hạng nhẹ trên khung gầm M1038, song phiên bản này không nhận được sự quan tâm của quân đội Mỹ.

Pick-up hạng nhẹ HMMWV M1069 dùng kéo lựu pháo 105mm

Mẫu bán tải cứu hộ thử nghiệm HMMWV M1038

Vào đầu thập niên 1990, AMG chế tạo khung gầm gia cường tương lai M1097 kín, hai cửa, lắp tời, được sử dụng để lắp bệ phóng tên lửa phòng không Avenger. Các thùng đạn tên lửa được chở trên xe vận tải khung gầm nâng cấp M998A1.

 Khung gầm đặc biệt M1097 gắn bệ phóng tên lửa phòng không Avenger

 Xe trên khung gầm M998A1 để vận chuyển tên lửa Stinger cho hệ thống Avenger

Đầu thập niên 1990, số lượng bản biến thể của Humvee thế hệ thứ nhất đã lên tới con số 50. Tất cả các xe đều có chung chiều dài cơ sở (3.302 mm), điều vẫn được duy trì cho đến ngày nay, và khoảng trống gầm xe 406 mm. Tùy thuộc vào phiên bản và cấu hình, tổng trọng lượng xe dao động từ 3,5-4,5 tấn. Trên đường quốc lộ, xe có thể đạt tốc độ tối đa 105 km/h và tầm hoạt động 563 km.

Gia đình Humvee đầu tiên được thiết kế để phục vụ quân đội Mỹ và các nước thành viên NATO, hoạt động rất hiệu quả và đáp ứng tất cả các thông số kỹ thuật và vận hành. Tuy nhiên, theo thời gian người ta đưa ra các tiêu chuẩn quân sự mới ngặt nghèo hơn cho xe lục quân. Thêm vào đó xe xuất khẩu sang các nước châu Á, châu Phi và Nam Mỹ, vốn có điều kiện đường xá và khí hậu đặc biệt, cũng gặp những trục trặc khi khai thác sử dụng. Vì vậy, đầu thập niên 1990, Humvee từng bước, nhiều hoặc ít, được nâng cấp, và có biệt danh là xe “gỗ”.

Nhược điểm của xe, lúc đầu có vẻ nhỏ và không đáng kể, đã biến thành lỗi thiết kế nguy hiểm. Đó là động cơ công suất thấp, ngày càng nặng nề, tốc độ thấp và tầm hoạt động ngắn, khả năng điều khiển và xoay xở kém. Hạn chế chính của xe là mức bảo vệ tổ lái và các hệ thống quan trọng trước tác động của các loại vũ khí hạng nhẹ và mìn bộ binh mới không cao. 

Hành trình Humvee trở thành xe chủ lực của lục quân Mỹ (P.2) ảnh 11

 Humvee thế hệ đầu tiên tại chiến trường Iraq

Nhìn về tương lai, có thể nói tất cả những nhược điểm trên cho đến nay vẫn chưa được giải quyết. Lý do là vì lỗi quan trọng thứ hai, tiềm ẩn trong cấu trúc thế hệ Hummer đầu tiên. Tin vào sự hoàn hảo của mình, các kỹ sư thiết kế AMG không bao giờ nghĩ tới việc tiếp tục hoàn thiện và thích ứng những cỗ máy của họ. Kết quả họ đã tạo nên chiếc xe "vĩnh cửu" với gần như cùng một tổng thể và các thông số, điều đi ngược lại nhu cầu thay đổi nhanh chóng của thời cuộc và công nghệ.

Tâm Khanh
(Theo Nghe nhìn Việt Nam)
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
Nhập mã bảo mật (*)     Refresh
Tin khác