Hành trình Humvee trở thành xe chủ lực của lục quân Mỹ (P.1)

Thiết kế đa dụng, lốp dã chiến, động cơ khỏe, cấu hình phù hợp mọi nhu cầu quân sự đã giúp mẫu xe Humvee trở thành phương tiện chủ lực của bộ binh không chỉ Mỹ mà nhiều nước trên thế giới.

Chiếc xe quân sự Humvee trở thành biểu tượng nước Mỹ trong thế kỷ 21 với sự xuất hiện gần như ở bất kỳ điểm bất ổn nào trên thế giới. 

Ngoại hình bè và chắc chắc của Humvee không thể nhầm lẫn trong các video và ảnh, ngay cả với những người ít hiểu biết về kỹ thuật quân sự. Sức sống trong một thời gian dài trải suốt 3 thế hệ của cỗ máy này thể hiện sự thành công mạnh mẽ, thất bại đáng xấu hổ và sau đó là sự hồi sinh nhanh chóng của một chiếc xe quân sự đa năng, dù ban đầu được thiết kế để thực hiện các hoạt động tuần tra tại các thành phố lớn. 

Phần 1: Người mở đường

Lịch sử Humvee có nguồn gốc từ đầu thập niên 1970 khi nhu cầu củng cố NATO dẫn đến nhu cầu cần tạo ra một chiếc xe địa hình 4x4, trọng tâm thấp, hiệu quả, mạnh mẽ và vững chắc hơn dành cho lục quân. Theo thời gian, Humvee ngay lập tức thay thế một số loại xe quân sự truyền thống và nổi tiếng trên thế giới như xe chiến đấu hạng nhẹ. Hiện tổng cộng có 230.000 chiếc Humvee đã được xuất xưởng, phục vụ trong quân đội của 60 quốc gia trên thế giới. 

Hành trình Humvee trở thành xe chủ lực của lục quân Mỹ (P.1) ảnh 1

Phiên bản đa năng đầu tiên HM998 vào năm 1982, tiền thân cho chiếc Humvee nổi tiếng thế giới ngày nay

Hành trình Humvee trở thành xe chủ lực của lục quân Mỹ (P.1) ảnh 2

Biến thể pick-up M998 thế hệ đầu tiên để vận chuyển quân

Nhiều công ty nổi tiếng Mỹ đã cạnh tranh để giành quyền phát triển chiếc Humvee. Thế nhưng vào năm 1982, công ty tương đối nhỏ AM General Corp (AMG) ở thành phố South Bend đã bất ngờ giành được đơn hàng lớn của chính phủ để chế tạo "Xe đa dụng có bánh độ linh hoạt cao” (High Mobility Multipurpose Wheeled Vehicle).

Từ cái tên dài trên đã hình thành cụm chữ cái đầu viết tắt không kém phần phức tạp - HMMWV, và người Mỹ chuyển nó thành cái tên dễ đọc hơn: Humvee. Trái với quan niệm phổ biến, cái tên Hummer hoàn toàn riêng biệt và có từ đầu thập niên 1980, khi các nguyên mẫu HMMWV đầu tiên được chế tạo. 

Hành trình Humvee trở thành xe chủ lực của lục quân Mỹ (P.1) ảnh 3

Xe chiến đấu thử nghiệm XM1097, thuộc thế hệ thứ hai

Hành trình Humvee trở thành xe chủ lực của lục quân Mỹ (P.1) ảnh 4

Chiếc M1165A1 thế hệ thứ ba dành cho đặc nhiệm

Việc một công ty “thứ cấp” như AM General nhận được đơn hàng chế tạo tổng thể xe chiến đấu mạnh mẽ của Mỹ nhìn chung không hề bất ngờ và có thể giải thích rất đơn giản: năm 1978 công ty này đã nhận được giấy phép từ công ty FMC để chế tạo xe hạng nhẹ dành cho bộ binh và trên nền tảng này họ đã chế tạo chiếc HM966 bọc thép của mình.

Hành trình Humvee trở thành xe chủ lực của lục quân Mỹ (P.1) ảnh 5

 Xe chiến đấu bọc thép đầu tiên HM966 do AMG chế tạo năm 1979

Tuy vậy, nỗ lực đầu tiên đã không thành công: nguyên mẫu xe chiến đấu quá nặng và khó điều khiển. Sau đó, các kỹ sư AMG đã tự phát triển và vào năm 1980 trình làng nguyên mẫu đa năng HM998 chưa bọc thép. Cạnh tranh với nó là chiếc Chrysler EMV lắp động cơ diesel Deutz công suất 160 mã lực đặt ở trước. Tháng 2/1981, chiếc xe được chạy thử trên quãng đường 11.000 km. 

Hành trình Humvee trở thành xe chủ lực của lục quân Mỹ (P.1) ảnh 6

Xe không bọc thép thử nghiệm HM998, 160 mã lực, sản xuất năm 1981

Theo kết quả thử nghiệm, và căn cứ vào yêu cầu kỹ thuật mới của Bộ Quốc phòng Mỹ, chiếc xe được hoàn thiện năm 1982, và sau đó 11 nguyên mẫu đầu tiên được đưa vào thử nghiệm.

Cỗ máy mới có hình thức giống với những chiếc Humvee và Hummer hiện đại sau này, gồm thân nhôm 4 cửa, mui mềm, sàn tải ngắn, nắp dốc và phần mũi đặc trưng với thiết kế lưới tản nhiệt ngang. Xe sử dụng động cơ Detroit Diesel của Mỹ công suất 130 mã lực kết hợp với hộp số cơ-thủy lực, song không cần dây cuaroa. Sau thời gian dài thử nghiệm, tháng 3/1983, Bộ Quốc phòng Mỹ đã ký hợp đồng trị giá 1,2 tỷ USD với AMG để mua 55.000 xe trong 5 năm.

Hành trình Humvee trở thành xe chủ lực của lục quân Mỹ (P.1) ảnh 7

Phiên bản tiền sản xuất cuối cùng HMMWV M998 Hummer năm 1984

Hợp đồng khổng lồ bất ngờ đến khiến AMG bối rối nhưng điều này sớm qua đi khi hè năm 1984, Thượng viện Mỹ đã quyết định cấp khoản trợ cấp chính phủ lớn để hoàn thiện nguyên mẫu Hummer và mua trang thiết bị để đưa nó vào sản xuất hàng loạt tại nhà máy chế tạo xe buýt cũ ở bang Indiana.

Việc lắp ráp những chiếc xe mới được tổ chức đầu năm 1985, và đến cuối năm đó, nhà máy đã xuất xưởng 11.500 xe Humvee. Các xe này ngay lập tức được đưa vào biên chế bộ binh Mỹ, lưc lượng cảnh vệ quốc gia, hải quân và cảnh sát theo một số phiên bản. Chẳng bao lâu sau đó Humvee đã có 20 biến thể cơ bản.

Hành trình Humvee trở thành xe chủ lực của lục quân Mỹ (P.1) ảnh 8

Humvee sản xuất hàng loạt đầu tiên với khung gầm 4 chỗ và cửa lắp bạt

Hành trình Humvee trở thành xe chủ lực của lục quân Mỹ (P.1) ảnh 9

Phiên bản mui bạt M998 để vận chuyển binh sĩ

Chiếc xe dùng để chở hàng và người thế hệ thứ nhất - M998, với tên gọi chính thức HMMWV, có cấu hình 4 chỗ, mui kín hoặc mở. Tương tự, cấu hình pick-up với cabin 2 chỗ và phần thân sau có ghế băng để chở 8 binh sĩ cùng vũ khí cá nhân. Bên cạnh đó có một phiên bản giống hệt M1038 với tời 4 tấn được kết hợp với rơ-moóc M116A2. Sự khác biệt bên ngoài so với nguyên mẫu là đầu xe có thiết kế 7 lỗ thông khí bố trí theo chiều dọc.

Hành trình Humvee trở thành xe chủ lực của lục quân Mỹ (P.1) ảnh 10

Xe bán tải M1038 cabin đơn, có tời để vận chuyển 8 binh sĩ

Tất cả các xe đều sử dụng thiết kế khung thang chắc chắn, kết hợp với động cơ Detroit Diesel V8, dung tích 6,2 lít, công suất 130 mã lực bố trí ở đầu xe, cùng hộp số tự động ba vị trí Hydra-Matic và vi sai trung tâm có chức năng khóa, song không có cơ chế ngắt cầu trước.

Hành trình Humvee trở thành xe chủ lực của lục quân Mỹ (P.1) ảnh 11

 Xe chuyển quân cửa mở M998

Hành trình Humvee trở thành xe chủ lực của lục quân Mỹ (P.1) ảnh 12

Pickup HMMWV M998 của lực lượng quốc tế NATO ở Kosovo

Tất cả các bánh xe đều gắn với cụm bánh răng hành tinh, phanh đĩa thủy lực và lốp bản rộng, hệ thống treo của xe có kết cấu xương đòn kép, cánh tay đòn chữ A, thụt giảm xóc thủy lực. Humvee sử dụng hệ thống thông gió tập trung, hệ thống lái Saginaw trợ lực thủy lực, hệ thống điện 24V. Mẫu cơ sở M998 có trọng tải 1,1 tấn và trọng lượng 2,3 tấn.

Hành trình Humvee trở thành xe chủ lực của lục quân Mỹ (P.1) ảnh 13

M1038 đa năng, 130 mã lực sản xuất hàng loạt

(còn tiếp...)

Tâm Khanh
(Theo Nghe nhìn Việt Nam)
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
Nhập mã bảo mật (*)     Refresh
Tin khác